UV baskı nedir, nasıl yapılır?

UV baskı, sıvı mürekkebin yüzeye püskürtüldükten hemen sonra ultraviyole ışıkla sertleştirildiği dijital baskı yöntemidir. Flatbed (düz tablalı) makinede levha tablaya yatırılır, baskı kafaları üzerinden geçerek mürekkebi doğrudan malzemeye bırakır ve LED UV lambalar mürekkebi basıldığı anda kürler. Arada folyo, yapıştırma ya da kuruma beklemesi yoktur.

UV mürekkep nasıl kurur?

UV mürekkep buharlaşarak kurumaz, ışıkla kürlenir. Mürekkepte pigmentin yanında sıvı reçineler ve fotobaşlatıcı denen ışığa duyarlı bileşenler bulunur; UV ışık bu bileşenleri harekete geçirir, reçineler birbirine bağlanır ve sıvı, ışığın altına girdiği anda katı bir filme dönüşür. Uçacak bir çözücü olmadığı için mürekkep çoğu yüzeyde basıldığı yerde kalır; ham MDF gibi emici yüzeyler ise kürlenmeden önce bir kısmını içine çeker.

Makinemizde üç LED UV lamba var. LED lambalar dar bir dalga boyunda ışık verir ve malzemeyi klasik cıva buharlı UV lambalar kadar ısıtmaz; ince plastik levhaya basarken bu fark önemlidir. Parça tabladan kalktığında elle tutulabilir, kuruması için rafta bekletilmez.

Flatbed (düz tabla) baskı nasıl çalışır?

Flatbed baskıda levha düz bir tablada sabit tutulur, baskı kafaları da üzerinden şeritler hâlinde geçerek mürekkebi bırakır. Bizim makinede alüminyum tabla levhayı alttan vakumla tutar; yükseklik sensörü malzemenin kalınlığını okur ve kafa yüksekliği buna göre ayarlanır. Her geçişte bırakılan damlacıklar hemen kürlenir. Makinede üç Epson XP600 kafa var; renkler, beyaz ve vernik ayrı kanallardan basılır.

Kafa ile yüzey arasındaki mesafe kısa tutulur; damlacık ne kadar kısa yol alırsa nokta o kadar keskin düşer. Bu yüzden basılacak yüzün düz ya da düze yakın olması gerekir. Tabla 150 mm yüksekliğe kadar malzeme alır: kalın bir blok, bir kutu ya da ürünün kendisi de basılabilir, yeter ki baskı yüzü düz olsun.

UV baskı hangi yüzeylere yapılır, hangilerine yapılmaz?

UV baskı tablaya düz serilebilen hemen her malzemeye yapılır; tekstile ve yıkanacak kumaşa yapılmaz. Tutunma ve renk ise yüzeyden yüzeye değişir:

Tekstile UV baskıyı bilerek yapmıyoruz: yıkanan kumaşta mürekkep kırılıp dökülüyor, bu yüzden bu işleri baştan geri çeviriyoruz.

Beyaz, vernik ve primer ne işe yarar?

Beyaz kanal, yarı saydam renk mürekkeplerinin altına opak bir zemin serer; şeffaf ya da koyu yüzeyde renklerin doğru çıkmasını sağlar. Vernik kanalı renksiz bir katmandır: seçili alanı parlatır, yüzeyi çizilmeye karşı korur, üst üste basıldığında dokunulunca hissedilen bir kabartma oluşturur. Primer ise makinenin kanalı değildir; baskıdan önce cam ve metal gibi gözeneksiz yüzeylere sürülen, mürekkebin tutunmasını sağlayan bir ara katmandır.

Dört ana rengin (CMYK) dışında makinede açık camgöbeği ve açık macenta da bulunur; bu iki açık ton, ten renginde ve yumuşak geçişlerde noktaların seçilmesini azaltır. Beyazın nasıl kurgulandığını beyaz mürekkep yazısında, camda tutunmanın nasıl test edildiğini cam ve primer yazısında ayrıntılı anlattık.

Çözünürlük ve ölçü sınırları nedir?

Makinenin çözünürlüğü 1440 dpi, baskı alanı 900 × 600 mm, malzeme yüksekliği en fazla 150 mm. 1440 dpi, makinenin bir inçlik hatta yerleştirebildiği damlacık sayısıdır; dosyanın çözünürlüğüyle karıştırılmamalı. Dosyada gerçek baskı ölçüsünde 300 dpi yeterlidir; düşük çözünürlüklü bir görseli makine netleştiremez, yalnız olduğu gibi basar.

900 × 600 mm'yi aşan işler parçalı basılıp birleştirilir ya da tasarım modüler panellere bölünür. Dosyayı PDF, TIFF, PSD, EPS veya JPG olarak alıyoruz; beyaz ve vernik kullanılacaksa katmanlı PDF, TIFF ya da PSD gerekir, çünkü JPG bu kanalları taşıyamaz.

İç mekânda ve dış mekânda ne kadar dayanır?

Güneş ve yağmur alan bir yerde, laminasyon yapılmamış UV baskı 2–3 yıl solmadan durur; vernik katmanı bu süreyi uzatır. Bütün gün güneş alan güney cephelerde laminasyon öneriyoruz. İç mekânda baskıyı yıpratan şey çoğu zaman güneşten çok sürtünme ve temizlik kimyasalıdır; sık dokunulan ya da sık silinen yüzeyde vernik katmanı koruma sağlar.

Bulaşık makinesine girecek bardak ve tabakta UV baskı zamanla zayıflar. Bu ürünlerde fırında pişirilen boyayla yapılan serigrafi doğru yöntemdir; iki yöntemin farkını UV baskı mı serigrafi mi yazısında karşılaştırdık.

UV baskı fiyatını ne belirler?

UV baskıda fiyatı en çok basılan alan ve kullanılan kanallar belirler; aynı ölçüdeki iki iş, biri beyaz ve vernik istiyorsa belirgin farklı fiyatlanır. Başlıca kalemler:

• Baskı alanı ve bu alanın ne kadarının mürekkeple kaplandığı.
• Beyaz altlık: tüm yüzeye mi, yalnız gereken alana mı basılacağı.
• Vernik ve kabartma için basılan katman sayısı.
• Cam ve metalde primer ile yüzey hazırlığı.
• Adet ve bir tablaya kaç parça dizilebildiği.
• Malzemenin kendisi ve sizden mi, bizden mi geldiği.

Fiyatı oluşturan kalemleri kendi ölçünüzle fiyat hesaplama aracında hesaplayabilirsiniz. Kesin fiyatı ise dosyaya bakarak yazıyoruz; telefonda tahmin vermiyoruz.

UV baskı ne zaman doğru seçim? Karar tablosu

Tablonun üst kısmındaki işler için makine değerlerini ve bastığımız malzemeleri flatbed UV baskı sayfasında bulabilirsiniz.