UV baskı mı serigrafi mi? Adet, renk ve yüzeye göre seçim

Az adetli, çok renkli ya da fotoğraflı işlerde UV baskı; aynı tasarımın az renkle çok sayıda basıldığı işlerde, tekstilde ve bulaşık makinesine girecek üründe serigrafi daha doğru seçimdir. Aradaki fark hazırlıktan doğar. Serigrafide her renk için ayrı bir elek hazırlanır, UV baskı ise dosyadan doğrudan basar.

Biz UV basıyoruz, serigrafi hattımız yok. Bu karşılaştırmayı, işinizin hangi yönteme ve hangi atölyeye gitmesi gerektiğini ayırmanız için yazdık.

Temel fark: elek mi, dosya mı?

Serigrafide mürekkep, gerilmiş bir eleğin açık bırakılan gözeneklerinden rakleyle yüzeye itilir; UV baskıda ise kafa damlacıkları dosyaya göre doğrudan yüzeye bırakır. Serigrafi eleği hazırlamak için elek ışığa duyarlı bir emülsiyonla kaplanır, tasarımın filmi üzerinden pozlanır ve basılmayacak alanlar kapatılır. Her renk ayrı elek, ayrı pozlama ve ayrı baskı geçişi demektir; renklerin birbirine oturması için her geçişte ayar yapılır.

UV baskıda bu adımların hiçbiri yoktur. Renkler tek dosyadan basılır; beyaz ve vernik gerekiyorsa ek geçişlerle aynı makinede eklenir. Tasarımı değiştirmek dosyayı değiştirmek kadar kolaydır; serigrafide ise her değişiklik yeni bir elek demektir. UV baskının nasıl çalıştığını UV baskı nedir yazısında ayrıca anlattık.

Adet: hazırlık maliyeti nereye bölünüyor?

Serigrafinin hazırlık maliyeti yüksek, basım başına maliyeti düşüktür; UV baskıda hazırlık hafiftir ama her parça benzer miktarda mürekkep ve makine süresi harcar. Bu yüzden:

• Tek parça, numune ve az adette UV baskı ekonomiktir; elek maliyetini bölecek adet yoktur.
• Aynı tasarımın bir ya da iki renkle çok sayıda basıldığı işte serigrafi öne geçer; elek bir kez hazırlanır, sonrası seri akar.
• Her parçası farklı olan işlerde (isim, numara, kişiye özel tasarım) iki yöntem arasında mantıklı olan UV baskıdır; serigrafide her farklı tasarım yeni elek ister.

Serigrafinin hangi adetten sonra öne geçtiği renk sayısına, baskı alanına ve yüzeye göre değişir; bu yüzden tek bir eşik rakamı vermek yanıltıcı olur. UV tarafındaki maliyet kalemlerini UV baskı fiyatı yazısında tek tek açtık.

Numunede fark daha da belirgindir. UV baskıda numune, seriyle aynı dosyadan basılır ve 1 iş gününde çıkar; serigrafide tek bir numune için bile elek hazırlamak gerekir. Tasarımın henüz netleşmediği, birkaç varyantın denendiği aşamada bu yüzden UV baskı daha pratiktir. Tasarım kesinleşip adet büyüdüğünde serigrafiye geçmek mantıklı hâle gelebilir.

Renk sayısı, fotoğraf ve kurumsal renk

UV baskıda renk sayısı fiyatı değiştirmez; serigrafide her renk bir elek ve bir geçiş daha ekler. Tam renkli fotoğraf, gradyan ve ten tonu UV baskının doğal alanıdır: makine CMYK'ya ek olarak açık camgöbeği ve açık macenta kanallarıyla 1440 dpi basar. Serigrafide fotoğraf ancak tramlanıp dört renge ayrılarak basılır; ince geçişlerde ve küçük detayda sınırlı kalır.

Serigrafinin güçlü olduğu yer birebir kurumsal renk. Serigrafide mürekkep istenen Pantone rengine karıştırılır ve o renk basılır. UV baskıda renk CMYK karışımıyla elde edilir; çoğu renk yakın çıkar, ama bazı canlı turuncu, mavi ve neon tonlar birebir yakalanamaz. Kurumsal renk kritikse numunede yan yana karşılaştırmak gerekir.

Tekstil ve bulaşık makinesi: UV'nin doğru olmadığı işler

Tişört, sweatshirt, bez çanta gibi tekstil ürünlerinde doğru yöntem serigrafi ya da DTF'dir; biz tekstile UV baskı yapmıyoruz. Tekstil için üretilen serigrafi mürekkepleri kumaşa işler ya da esnek bir katman oluşturur ve yıkamaya dayanır. UV mürekkep ise kumaşın üzerinde sert bir film olarak kalır; yıkamada ve esnemede kırılır.

Bulaşık makinesine girecek bardak, kupa ve tabakta da UV baskı zamanla zayıflar: sıcak su ve deterjan her yıkamada baskıyı biraz daha aşındırır. Bu ürünlerde cam ve seramik için üretilen, baskıdan sonra fırında pişirilen boyalarla yapılan serigrafi doğru yöntemdir. Elde yıkanan ya da dekoratif kullanılan cam ve seramikte ise primerli UV baskı iş görür; bant testiyle tutunma kontrolünü cam ve primer yazısında adım adım verdik.

Kabartma, vernik ve opaklık

Kabartma ve seçili parlaklık iki yöntemde de yapılır ama yolu farklıdır. UV baskıda vernik ayrı bir kanaldır: parlatılacak alan dosyada ayrı katman olarak verilir, kabartmanın yüksekliği basılan katman sayısıyla ayarlanır ve elek gerekmez. Serigrafide mürekkep katmanı zaten kalındır; kabartma ya da parlak lak için ayrı bir elek hazırlanır ve ayrı geçişte basılır. Ayrıntısı kabartma ve vernik sayfasında.

Opaklıkta serigrafinin kalın mürekkep filmi avantaj sağlar; koyu zemine basılan beyaz yüksek örtücülük verir. UV baskıda beyaz ayrı kanaldan istenen alana basılır ve koyu ya da şeffaf yüzeyde renklerin altına zemin olarak serilir.

Karşılaştırma tablosu

Hangi iş hangi yönteme gider?

• Her birinde farklı isim olan 50 pleksi ödül: UV baskı.
• Tek renkli logonun çok sayıda aynı ambalaja basılması: serigrafi.
• Fotoğraflı MDF tablo, cam pano: UV baskı.
• Takım forması, tişört, bez çanta: serigrafi veya DTF.
• Bulaşık makinesinde yıkanacak kafe kupası: fırınlanan boyayla serigrafi.
• Kurumsal rengi birebir tutması gereken tek renkli büyük seri: serigrafi; renk toleransı varsa UV de olur.
• Kabartmalı ve seçili alanı parlak kutu kapağı numunesi: UV baskı.

İşiniz iki yönteme de uyuyorsa dosyayı gönderin. UV tarafının fiyatını çıkarıyoruz; serigrafinin daha mantıklı olduğu bir işse bunu da açıkça yazıyoruz.