Pleksiye ters baskı, görüntünün ayna çevrilerek levhanın arka yüzüne basılması ve ön yüzden pleksinin içinden okunmasıdır. Katman sırası renk → beyaz kurulur: önce renkler doğrudan pleksiye, sonra beyaz onların üstüne basılır. Önden bakıldığında renkler en önde, beyaz ise arkalarında zemin olarak görünür.
Ters baskı neden yapılır?
Ters baskı iki şey kazandırır: baskı korunur ve görüntü derinlik kazanır. Mürekkep arka yüzde kaldığı için önden gelen çizik, sürtünme ve temizlik baskıya değmez; pleksinin kalınlığı koruyucu bir cam gibi çalışır. Işık önce pleksinin parlak yüzeyinden geçip baskıya ulaştığı için renkler daha doygun görünür; levha kalınlaştıkça derinlik hissi de artar.
Bu yüzden ters baskı ödül ve plaketlerde, sunum panellerinde, sık dokunulan menü ve yönlendirme levhalarında tercih ediliyor. Arkası duvara bakan ya da bir dikmeye vidalanan her levhada düşünülebilir. Şeffaf pleksiye ters baskı işinde 5 mm pleksiyi önce ölçüsünde kestik, sonra arka yüzüne bastık.
Dosya nasıl ayna çevrilir?
Ters baskıda dosya soldan sağa ayna çevrilir (yatay çevirme); önden düz okunması için dosyada yazının tersten okunması gerekir. Çevirme tasarımın tamamına birlikte uygulanır: renk katmanı, WHITE katmanı ve kesim konturu. Yalnız renk katmanını çevirip beyazı unutursanız beyaz, rengin arkasına değil başka bir yere oturur.
Dosyayı çevirmek zorunda değilsiniz; düz, okunur hâlde gönderip notta "ters baskı" yazarsanız çevirmeyi biz yapıyoruz. Asıl tehlike iki tarafın birden çevirmesi: siz çevirir, biz bir kez daha çevirirsek yazı önden ters okunur. Bu yüzden notta dosyanın çevrilmiş mi çevrilmemiş mi olduğunu açıkça yazın.
Asimetrik parçada konturu unutmayın. Ters baskıda levha tablaya ön yüzü aşağı bakacak şekilde yatırılır; parçanın dış hattı da bu yüzden baskı dosyasında ayna görüntüsüyle yer alır. Kontur çevrilmeden yalnız görsel çevrilirse görsel parçaya ters oturur.
Katman sırası neden renk → beyaz?
Ters baskıda ilk basılan katman pleksiye değen katmandır ve önden ilk o görünür; bu yüzden renkler önce, beyaz sonra basılır. Beyaz, renklerin arkasına opak bir zemin serer; o olmadan yarı saydam renkler arkadaki duvarın ya da ışığın rengini alır. Önden baskıda sıra tam tersidir: önce beyaz, üstüne renk.
Beyaz katmanı renk sınırının biraz içinde bitirin. Beyaz rengin kenarından taşarsa önden bakınca rengin çevresinde ince beyaz bir çizgi görünür. İçeri çekme payını ve WHITE katmanının hazırlanışını beyaz mürekkep yazısında anlattık. Beyaz basılmayan alanlar şeffaf kalır; logonun çevresinde pleksinin şeffaflığı korunsun istiyorsanız beyazı yalnız görselin arkasına verin.
Beyaz ne kadar yoğun olmalı?
Beyazın yoğunluğunu levhanın nasıl aydınlanacağı belirler: önden aydınlanan, arkası duvara bakan levhada %100 beyaz; arkasında LED olan ışıklı levhada %40–60 beyaz kullanılır. %100 beyaz ışığı neredeyse tamamen keser ve arkadan aydınlatılan levhada baskı koyu bir silüet gibi kalır. %40–60 aralığında ışık beyazdan süzülerek geçer ve renkleri arkadan aydınlatır.
| Levhanın kullanımı | Beyaz kurgusu | Önden görünüm |
|---|---|---|
| Duvara asılı, önden aydınlanan | %100, görselin tamamının arkasına | Renkler opak, duvar rengi geçmez |
| Arkadan LED'li ışık kutusu | %40–60 | Işık renklerle birlikte geçer |
| Logo dışı şeffaf kalacak sunum paneli | Yalnız görselin arkasına | Görsel şeffaf zeminde yüzüyor gibi durur |
| Beyazsız | Yok | Renkler soluk, arkası baskının içinden görünür |
Işıklı işte karar vermenin en kolay yolu iki farklı yoğunlukta numune basıp ışığın önünde bakmak. Numuneyi 1 iş gününde çıkarıyoruz.
Döküm mü ekstrüde mi, hangi kalınlık?
Ters baskı iki levha tipinde de yapılır; seçimi baskıdan çok levhanın geri kalan işi belirler. Ön yüze gravür de yapılacaksa döküm (GS) akrilik doğru seçimdir, çünkü gravür onda daha beyaz ve belirgin çıkar. Yalnız kesim ve ters baskı varsa ekstrüde (XT) levha ekonomik ve yeterlidir. Ekstrüde levhada iç gerilim daha yüksektir; alkol ve bazı çözücüler, özellikle lazerle kesilmiş kenarın yakınında ince çatlaklar açabilir, bu yüzden temizlikte alkol kullanılmamalı. İki tipin lazerdeki farkını kardeş sitemizde döküm mü ekstrüde mi yazısında ayrıntılı karşılaştırdık.
Baskı tarafında kalınlık pratikte sorun değil: baskı tablası 150 mm yüksekliğe kadar parça alıyor. Sınırı kesim koyar, pleksiyi 15 mm'ye kadar kesiyoruz. Bizim işlerde menü standı ve isimlikte 3–5 mm, ödül plaketinde 10 mm levha kullanıldı.
Önce kesim mi, önce baskı mı?
Baskı kenardan içerideyse önce kesip sonra basıyoruz; baskı kenara kadar gelecekse önce basıp sonra kesmek daha temiz sonuç verir. İlk durumda baskı yerleşimi kesilmiş parçanın gerçek ölçüsüne göre hizalanır ve kesimin ısısı ile dumanı baskıya değmez. Kenardan kenara baskıda ise kesilmiş parçaya basmak, en küçük hizalama farkında kenarda şeffaf bir şerit bırakır; bu işlerde görsel taşma payıyla basılır ve lazer hattı baskının içinden geçer.
Adım adım ters baskı
- Levhayı seçin: şeffaf akrilik, işe göre döküm ya da ekstrüde; kalınlığı ve adedi yazın.
- Tasarımı gerçek ölçüde, CMYK ve 300 dpi hazırlayın, yazıları outline'a çevirin. Genel kurallar dosya hazırlama sayfasında.
- Beyazın geleceği alanı ayrı bir WHITE katmanında çizin ve yoğunluğu yazın: %100 ya da %40–60.
- Kesim konturunu aynı dosyada, ayrı bir katmanda verin; montaj deliklerini de işaretleyin, delik çevresi baskısız bırakılabilir.
- Ayna çevirmeyi yapın ya da bize bırakın; hangisini seçtiğinizi notta belirtin.
- Notu tamamlayın: "ters baskı, ön yüzden okunacak", dosyanın çevrilip çevrilmediği ve beyaz yoğunluğu.
- Numune isteyin; ışıklı işte iki farklı beyaz yoğunluğunda.
- Seride kesim ile baskı, bir önceki bölümdeki sıraya göre yapılır; baskıdan önce arka yüzün koruyucu filmi sökülür ve yüzey temizlenir, ardından renk ve beyaz sırayla basılır.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonuç | Önlem |
|---|---|---|
| Dosya iki kez ayna çevrildi | Yazı önden ters okunur | Notta "çevrildi" ya da "çevrilmedi" yazın |
| Sıra beyaz → renk kuruldu | Önden beyaz görünür, renkler arkada kalır | Ters baskıda sıra renk → beyaz |
| WHITE katmanı yok | Renkler soluk, arkadaki duvar ya da ışık geçer | Beyaz alanı ayrı katmanda çizin |
| Beyaz renkten taşıyor | Renklerin çevresinde beyaz çizgi | Beyazı renk sınırının içinde bitirin |
| Kontur çevrilmedi (asimetrik parça) | Görsel parçaya ters oturur | Konturu görselle birlikte çevirin |
| Işıklı işte %100 beyaz | Işık geçmez, baskı karanlık kalır | %40–60 beyaz; numuneyle karar verin |
| Arka yüzde toz ya da parmak izi | Baskının altında nokta ve leke | Baskı öncesi yüzey temizliği |
| Ekstrüde levha alkolle silindi | Kenar çevresinde ince çatlaklar | Alkol yerine ılık sabunlu su |
Pleksiye önden baskı, renkli ve buzlu levha seçenekleri pleksi UV baskı sayfasında.
Son güncelleme: · Hazırlayan: İstanbul UV Baskı atölyesi, Arnavutköy / İstanbul